Nederlands

naamwoord van handeling
zelfstandig bijvoeglijk
kiezen kiezend
keuze gekozen
keur
kust
kiezer
Uitspraak
Woordafbreking
  • kie·zen
Woordherkomst en -opbouw
  • In de betekenis van ‘een keus doen’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1240 [1]
stamtijd
onbepaalde
wijs
verleden
tijd
voltooid
deelwoord
kiezen
koos
gekozen
klasse 2 volledig

Werkwoord

kiezen

  1. overgankelijk uit meerdere mogelijkheden één nemen
    • Hij koos uiteindelijk toch de rode rozen. 
     Ik was altijd gewend in de bergen hoge, leren bergschoenen te dragen maar ditmaal had ik gekozen voor lage trailrunner schoenen die erg licht waren en snel droogden.[2]
     Ik werd met trompetgeschal verwelkomd en uitgenodigd om me te hullen in kleren uit hun Burning Man verkleeddoos en kon kiezen uit hamburgers, tosti’s, salades, pasta, koffie, bier of wiet.[2]
     Ze wekte de indruk van een soort kuise elegantie, of ze die tactiek nu zelf had gekozen of dat ze wijze raad van haar verdediger had gekregen.[3]
  2. inergatief ~ voor: een bepaalde handelwijze of mogelijkheid prefereren boven alle andere
    «Er werd bewust gekozen voor een vrij voorzichtige aanpak.»


Uitdrukkingen en gezegden
  • Het is kiezen of delen.
Wanneer twee partijen iets onderling verdelen, moet de partij die verdeelt de andere partij laten kiezen, om te voorkomen dat een van beiden bevoordeeld wordt t.o.v. de ander
Hyponiemen
Afgeleide begrippen
Vertalingen

Zelfstandig naamwoord

kiezen mv

  1. meervoud van het zelfstandig naamwoord kies
Uitdrukkingen en gezegden
  • Iets voor de kiezen krijgen
Met iets geconfronteerd worden zonder dat men daarom gevraagd heeft/Iets te verduren krijgen
  • Ze hadden best eens kunnen experimenteren met een week die twee keer zo lang was, zodat je tenminste niet de ene na de andere maandag voor je kiezen kreeg. [4]

Gangbaarheid

99 % van de Nederlanders;
100 % van de Vlamingen.[5]

Meer informatie

Verwijzingen

  1. "kiezen" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
  2. 2,0 2,1 Tim Voors “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers  
  3. Jan Guillou (vert. Bart Kraamer) “1968, De grote eeuw deel 7” (2017), Uitgeverij Prometheus, ISBN 9789044633535
  4. Harstad, Johan Max, Mischa & Het Tet-offensief 2017 ISBN 9789057598494 pagina 13
  5.   Weblink bron Gearchiveerde versie “Word Prevalence Values” op ugent.be