WikiWoordenboek:De Kroeg

Welkom in de kroeg!
Hier kunt u kletsen met andere WikiWoordenboek-gebruikers.
De Kroeg 2.jpg

Archiefpagina's: 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |

Proost! Schol!
Santé!, на здоровье, Prost, Cin cin!, şerefe!, Na zdrowie!, Cheers!, Skål!, εις υγείαν, לחיים, Kippis!, Salud, Noroc!, ممنون - شادباش, Na zdraví!, Kanpai!

Per kalenderjaar: 20042005200620072008200920102011201220132014201520162017201820192020hedenwerklijst

Oude schrijfwijzenBewerken

De sjablonen voor lemma's met oude schrijfwijzen waren al geruime tijd aan een opknapbeurt toe. Op de overlegpagina van {{oudeschrijfwijze}} wordt hiervan een overzicht gegeven. Voor de meeste bewerkers is vermoedelijk het meest relevant dat het niet langer nodig is om als 4e parameter de volledige naam van de taal op te geven, maar dat nu de gebruikelijke taalcode als derde parameter voldoende is, dus {{oudeschrijfwijze|pannenkoek|1996||Nederlands}} kan nu {{oudeschrijfwijze|pannenkoek|1996|nld}} worden. Afhankelijk van de reacties op de overlegpagina in de komende 4 weken is het is de bedoeling dit (voor de gewone lezers onmerkbaar) semi-automatisch ook in de wikitext op bestaande lemma's door te voeren. --MarcoSwart (overleg) 4 dec 2020 13:27 (CET)

98,8Bewerken

Je zou het haast vergeten, maar we hadden dit jaar ook weer een Troonrede, die ik heb "verlinkt". Die bevatte in totaal 2524 woorden, waarvan er al 2493 in WikiWoordenboek stonden. Dat maakt dat onze "score" net als vorig jaar 98,8% is. Van de 31 woorden die bij ons ontbreken zijn er 30 evenmin te vinden op het gratis online woordenboek van Van Dale 29 hebben geen lemma op woorden.org. Uiteraard is iedereen uitgenodigd om de rode links ook blauw te maken. --MarcoSwart (overleg) 5 dec 2020 12:36 (CET)

Ik was er al van uitgegaan dat "anders-dan-anders-Prinsjesdag" als gelegenheidssamenstelling van "anders-dan-anders" en Prinsjesdag kon worden opgevat. Maar er is geen samenkoppeling "anders-dan-anders", dit is gewoon een woordgroep, die bijzonder is doordat anders er tweemaal met een subtiel verschil in betekenis in voorkomt. Voor de score betekent dit dat we 2496 uit 2526 scoren; ook deze hertelling verandert niets aan de uitslag.
Politiek-linguïstisch is het verder zorgwekkend dat er enerzijds wordt gesproken over "toeslagenaffaire" met een kleine letter (dus een soortnaam, die aangeeft dat er meer van kunnen bestaan) en anderzijds over de "Klimaatnota" met een hoofdletter, (dus een eigennaam, die in beginsel iets unieks benoemd). Het laatste wordt gelukkig genuanceerd met het voorafgaande rangtelwoord "eerste", wat suggereert dat we Klimaatnota als een soort familienaam mogen zien. Gelukkig is ook "klimaatnota" zonder hoofdletter al voldoende vaak terug te vinden om er een lemma van te maken. --MarcoSwart (overleg) 5 dec 2020 19:24 (CET)

2020 Coolest Tool Award Ceremony on December 11thBewerken

Tech News: 2020-50Bewerken

7 dec 2020 17:15 (CET)

Onderzoek naar het Verlanglijstje van de Wikipedia-gemeenschap 2021Bewerken

SGrabarczuk (WMF)

11 dec 2020 16:05 (CET)

Tech News: 2020-51Bewerken

14 dec 2020 22:34 (CET)

Tech News: 2020-52Bewerken

21 dec 2020 21:54 (CET)

Naamsvermelding-GelijkDelenBewerken

Vorige week bracht mij bij webwoordenboek.nl. Daar werd op dat moment noch bij de omschrijvingen, noch bij het geluidsbestand een bron vermeld, terwijl die overduidelijk van WikiWoordenboek respectievelijk Commons afkomstig waren. En dat was met vele andere pagina's net zo. Ik heb de maker van de site een mailtje gestuurd, met enige uitleg over de licentie en dat heeft hij in mijn ogen netjes opgepakt.

Deze ervaring bracht mij op de volgende gedachte. Op veel sites die ik als bron gebruik staat vaak een praktische instructie hoe je er netjes naar kan verwijzen, desgewenst met knippen-plakken. Op Commons hebben ze zoiets onder "Use this file". Zou zoiets ook wat voor ons zijn? Een van de dingen die ik op andere plekken heb geleerd is dat afspraken beter worden nageleefd naarmate je dat gemakkelijker maakt. En zowel het hergebruik als inkomende links dragen bij aan onze doelstelling om kennis te delen. Ik heb nog geen concreet voorstel: omdat dit een nieuwe gedachte is leek het me beter eerst eens 4 weken af te wachten hoe de reacties zijn. --MarcoSwart (overleg) 22 dec 2020 17:18 (CET)

Hoi Marco, ik ben er voor. Ik hoop dat ik je goed begrepen heb. Ik vind de idee leuk. Alles wat het delen van onze inhoud op de juiste manier gemakkelijker maakt, is in mijn ogen wenselijk. Heb je al een idee waar wij de tekst voor het verwijzen plaatsen kunnen? — Dentonius (overleg) 23 dec 2020 17:08 (CET)
Dat ben ik nog aan het verkennen. Mogelijke plaatsen zijn:
  1. helemaal onderaan in het randschrift, in de buurt van de huidige tekst over de licentie
  2. als optie in het menu links in het randschrift
  3. onderaan de tekst op de pagina zelf
Omdat ook de (on-)mogelijkheden bij elke plaats een rol spelen, kan die vermoedelijk beter in een latere fase worden bepaald.
Met of zonder vermelding vind ik het wel een fijn idee dat iemand het 'wikiwoordenboek' in een 'wikiwoordenboek - light' heeft vertaald. Ik hoop dat die persoon / personen regelmatig updates maakt. Marcel coenders (overleg) 28 dec 2020 22:40 (CET)

Nieuwe moderator buiten dienstBewerken

Door een bewerkingsloze periode vanaf november 2019 is Curious nu moderator buiten dienst. In praktische termen: zijn moderatorbevoegdeden zijn stopgezet, maar zodra hij weer actief wordt kunnen die bij aanmelding als moderator meteen weer worden hersteld. Gelet op zijn staat van dienst hoop ik dat dat snel het geval zal zijn, maar het is me de afgelopen maanden niet gelukt om contact met hem te krijgen. --MarcoSwart (overleg) 30 dec 2020 22:03 (CET)

31 miljoenBewerken

Pagina's uit WikiWoordenboek zijn in 2020 31 miljoen keer opgevraagd. Vermoedelijk zit hier ook het effect in van de lockdowns, want vergeleken met de 26 miljoen van 2019 is het sterke toename. Maar om het over een wat langere periode te bekijken: over 2016 stond WikiWoordenboek nog op 14 miljoen pageviews. --MarcoSwart (overleg) 2 jan 2021 22:50 (CET)

mooi! we hebben inmiddels ook meer dan 400.000 nederlandse woorden. Aangezien heel grofweg een op de vier pagina's definities zijn, definiëren we nu meer woorden dan de Van Dale Hedendaags Nederlands Malus Catulus (overleg) 5 jan 2021 15:46 (CET)

Nieuwe website Vlaamse, Brabantse en Limburgse dialectwoordenBewerken

Ik heb deze aankondiging over Zuidelijk-Nederlandse dialecten van FARO zopas gelezen, en ben maar direct de Database van de Zuidelijk-Nederlandse dialecten gaan verkennen. Ziet er goed uit? Geertivp (overleg) 8 jan 2021 21:03 (CET)

Contextlabels snel invoegenBewerken

Veel woorden die toegevoegd worden hebben een contextlabel nodig. Die ken ik bij lange na niet uit mijn hoofd en regelmatig is het een heel zoekwerk om die snel te vinden. Ik stel daarom voor om helemaal onderaan het bewerkvenster (onder de IPA-sectie) de contextlabels toe te voegen, zodat ze snel aanklikbaar ingevoegd kunnen worden. De vraag die ik dan heb is op welke hoofdthema's we ze het beste kunnen groeperen? Hoofdthema's lijken mij in ieder geval: biologie (bv vlinders en zoogdieren), geografie (bv eiland en rivier), geschiedenis (bv middeleeuwen), kunst & cultuur (bv schilderkunst), sport (bv voetbal en wintersport), taal (bv straattaal), verkeer & vervoer (bv scheepvaart en spoorwegen), werkveld (bv bosbouw en makelaardij), wetenschap (bv geologie en thermodynamica). Romaine (overleg) 11 jan 2021 05:21 (CET)

Dit lijkt me een uitstekend idee. Maar wat mij betreft moeten we dan ook eens kritisch kijken naar onze verzameling contextlabels, omdat het nu soms een vreemde hutspot is. Dat leidt soms ook tot een stapeling van labels voordat de lezer eindelijk aan de betekenis van het woord zelf toekomt. Daarmee spannen we het paard achter de wagen.
Eén reden hiervoor is dat we (deels vanuit de beginperiode) allerlei uiteenlopende kenmerken met contextlabels hebben gemarkeerd:
a. lijstjes van gelijksoortige zaken (Rivieren, Kleuren, Spellingsalfabet, Zoogdieren enz.)
b. betekenissen die specifiek zijn voor sociale groepen (Jiddisch-Hebreeuws, Jongerentaal, Kindertaal, Straattaal)
c. betekenissen die specifiek zijn voor bepaalde maatschappelijke activiteiten (Muziek, Scheepvaart, Sport enz.)
d. betekenissen die specifiek zijn voor bepaalde wetenschapsgebieden (Astronomie, Informatica, Taalkunde enz.)
e. gebruiksmogelijkheden (Dichterlijk, Dysfemisme, Eufemisme, Figuurlijk, Formeel, Historisch, Informeel, Krachtterm, Pejoratief, Scheldwoord, Schertsend, Spreektaal, Verouderd, Vulgair)
f. informatie over de herkomst (Afkorting, Barbarisme, Erfwoord, Klanknabootsing, Metonymisch, Neologisme,
g. taalkundige rariteiten van een woord (Dubbele betekenis, Gezegde, Naam, Oude spelling, Palindroom, Spreekwoord, Telwoord, Woordverbinding
Voorstel 2: De informatie uit groep f. en g. anders presenteren, niet via een contextlabel. Voor een deel is dit al het geval, de contextlabels onder f. staan tegenwoordig al vaak in de etymologiesectie, hier kunnen we misschien "etymologielabels" van maken.
Voorstel 3: Als een lijstje zoals onder a. ook van belang is voor een vakgebied, geven we dat aan door de categorie van het lijstje ook als subcategorie van het vakgebied te vermelden. Maar de labels voor deze vakgebieden worden niet ook nog eens apart aan de omschrijving toegevoegd. Dus niet "(Dierkunde) (Zoogdieren)"
Voorstel 4: Als een betekenis niet specifiek is voor een vakgebied, maar in zijn gangbare betekenis ook in een vakgebied wordt gebruikt, krijgt het geen contextlabel.
Voorstel 5: Als bij c. of d. een meer algemeen label van toepassing is, worden er geen specifiekere labels voor dezelfde betekenis toegevoegd. Dus niet "(Medisch) {Tandheelkunde)": als de betekenis breder in de geneeskunde wordt gebruikt, is het tweede label niet nodig en als het een specifiek tandheelkundige term is, kunnen we het eerste label weglaten.
Voorstel 6: De sjablonen voor de labels a.-e. krijgen een iets preciezere omschrijving van de gevallen waarin ze gebruikt moeten worden. In een aantal gevallen is een soort mengvorm van a. en d. ontstaan. In die gevallen lijkt het me nuttig om een keus te maken of het in twee contextlabels te splitsen.
Voorstel 7: Bij erg specifieke labels die slechts voor een handvol betekenissen worden gebruikt, lijkt het me doelmatiger om die verbanden gewoon onder "{{-rel-}} op de betreffende woorden weer te geven. Mijn vuistregel zou zijn dat pas wanneer er meer dan 7 woorden op die manier met elkaar in verband moeten worden gebracht, een contextlabel op zijn plaats kan zijn.
Als het gaat om Romaines voorstel over de indeling (in mijn ogen: Voorstel 1) zou ik beginnen met de lijstjes onder a. in een alfabetische volgorde, omdat systematisch indelen de bewerker weinig voordelen biedt: als een betekenis in zo'n lijstje valt, hoef je niet meer naar vakgebieden toe. De gebieden met vaktermen onder c. en d. lenen zich juist goed voor een indeling als voorgesteld. Misschien is het een idee om een bestaande indeling uit het bibliotheekwezen te volgen? Ik kan dat niet op stel en sprong in een voorstel omzetten, maar ik zal er de komende dagen eens naar kijken. De labels onder b. kunnen een aparte sectie in deze indeling vormen. Van de labels onder e. zou ik weer een apart alfabetisch lijstje maken.

--MarcoSwart (overleg) 11 jan 2021 12:45 (CET)

MarcoSwart over het algemeen klinkt dit wel goed, maar de uitleg zal wel eenvoudiger moeten want dit is erg lastig te volgen voor een nieuwe gebruiker. Trouwens, wat is er met voorstel 1 gebeurd? - Alexis Jazz (overleg) 12 jan 2021 10:43 (CET)
Als je kijkt naar b.v. Rijn dan zie je "(toponiem: rivier) één van de langste en belangrijkste rivieren van Europa". Kijk je naar schildpad dan zie je "(reptielen) een reptiel waarvan het lichaam omsloten wordt door een verhard rug- en buikschild". Dat is dus dubbele informatie. - Alexis Jazz (overleg) 12 jan 2021 10:43 (CET)
Of een contextlabel "dubbel" is met de betekenis doet er denk ik niet zo toe. Wat er volgens mij wel toe doet is de vraag of een contextlabel daadwerkelijk context geeft. In het voorbeeld van de Rijn denk ik dat het contextlabel rivier géén context biedt. Wat wel context zou geven is als die het contextlabel toponiem zouden krijgen. Tegelijkertijd hangt er wel een categorie ook aan. Ik denk daarom dat we voor rivieren dus beter het contextlabel toponiem er voor kunnen plaatsen, maar wél de specifieke categorie voor de rivier. Dus het contextlabel kan blijven, maar toont dan een ander label. Er zal dan gecheckt moeten worden dat nergens in de artikelen dit label samen met een apart label toponiem gebruikt is.
Wat je dubbel noemt zie ik ook terug op Luxemburg:
  1. (toponiem: land) een land in Europa, omgeven door Frankrijk, België en Duitsland
  2. (toponiem) de hoofdstad van het Groothertogdom Luxemburg
  3. (toponiem: provincie) een provincie in Wallonië (België)
Ik denk dat we de dubbele punt + land/provincie beter kunnen weghalen, maar ook hier de categorisatie kunnen behouden. Laten we dit voorstel 8 noemen. Romaine (overleg) 12 jan 2021 11:41 (CET)


Ik denk dat we de discussie over herziening moeten scheiden van de invoering van het snel invoegen van contextlabels, evenals gescheiden van de discussie over de principes/hoe gebruiken van de labels.
Over de principes: Contextlabels hebben in de eerste plaats als doel om aan te geven binnen welke context een woord gebruikt wordt. De lezer moet dus bij het zien van het contextlabel meteen herkennen waar het over gaat. Er zijn enkele contextlabels waar dat niet zo is of waar iets vreemds mee is, bv {{pregnant}}, {{tax-d}}, {{iupac}}, {{intensief}}
Sommige contextlabels geven helemaal geen context, bv: {{maatschappij}}
Er kunnen eindeloze contextlabels bedacht worden, maar daarmee zijn ze nog niet zinvol. Een contextlabel moet geschikt zijn voor een voldoende grote groep woorden, anders biedt het nauwelijks/geen context en kan het beter in de beschrijving zelf opgenomen worden. Hier gaat het denk ik niet goed: {{logica}}. Ook woorden die allemaal een afgeleide zijn van één woord zijn niet geschikt als contextlabel en moeten op de pagina van het lemma toegevoegd worden.
Stapeling van twee contextlabels is volgens mij geen probleem. Wat wel een probleem is is wanneer contextlabels dubbelop zijn, zoals bv dierkunde + zoogdieren.
Ten aanzien van je voorstellen:
  • Voorstel 2: [herziening] Ik kan nog geen volmondig ja zeggen op dit voorstel, omdat ik de consequenties nog niet helemaal kan overzien. Laat ik het anders formuleren: ik denk dat als bepaalde "contextlabels" geen context bieden, maar eigenlijk gaan over de woordherkomst, lijken die me beter verplaatst worden naar de etymologiesectie. Ook moeten we dan stoppen met benoemen van deze labels als contextlabels en ik denk dat ze dan een iets ander uiterlijk moeten krijgen (bv andere kleur achtergrond en meer, géén goed uiterlijk volgens mij is zoals op menopauze). In de eerste plaats dienen we voor deze nieuwe groep samen te bepalen welke labels hier dan onder vallen, tevens vast te stellen wat het nieuwe uiterlijk moet worden en daarna om te bouwen. Goed voorbeelden van een onjuist contextlabel zijn volgens mij bv {{erfwoord}} en {{neologisme}}, want het geeft geen context van de betekenis maar van de woordherkomst. Laten we dit voorstel onder een apart kopje bespreken.
  • Voorstel 3: [principes] Wanneer {{zoogdieren}} geplaatst is, is het voor iedereen evident dat het om dierkunde gaat. Expliciet ook nog {{dierkunde}} opnemen is dubbel en onnodig.
  • Voorstel 4: [principes] Hier zijn denk ik voorbeelden van nodig. In principe eens, maar onder voorbehoud, laat ik het anders formuleren: Ik denk voor alsnog dat een contextlabel alleen gebruikt dient te worden als een woord in zijn volledigheid gebruikt wordt in die context en niet ook nog eens buiten die context. Als een woord ook buiten die context gebruikt wordt is een tweede betekenis voor dat woord noodzakelijk.
  • Voorstel 5: [principes] Eens.
  • Voorstel 6: [principes] Ik twijfel of ik snap wat je bedoelt. Als je bedoelt dat er op de sjabloonpagina uitleg komt waarvoor de labels bedoeld zijn lijkt me dat prima. Voor bepaalde onderwerpen lijkt me dat zeker zinvol, denk bv aan {{transport}} en {{verkeer}}. Idem voor koepel/deelbegrip, bv {{dierkunde}} en {{zoogdieren}}.
  • Voorstel 7: [principes] Eens. Twee dingen: 7 vind ik veel te weinig eigenlijk, maar het gaat hier wel om het aantal woorden dat er bestaat voor een taal ongeacht of die allemaal al aangemaakt zijn in WikiWoordenboek of niet.
Verder denk ik dat we de regels en principes rondom contextlabels moeten gaan documenteren op WikiWoordenboek:Contextlabels.
[snel invoegen] Ik zal mogelijk vandaag alle contextlabels gaan bekijken en een indeling proberen te maken. Romaine (overleg) 12 jan 2021 11:30 (CET)
Het lijkt me niet goed mogelijk en ook niet verstandig om de discussie over het invoegen helemaal los te zien van de gewenste manier om ze te gebruiken. Als je bedoelt dat het een niet hoeft te wachten tot het ander is afgerond ben ik dat wel met je eens, maar dit zijn nu eenmaal zaken die in wisselwerking met elkaar staan. Ik zal je een document over SISO mailen, dat wellicht handig is bij het maken van een indeling.
Als het gaat om de etymologielabels (voorstel 2): ik was al voorzichtig begonnen te experimenteren met een aparte vormgeving voor dit type sjablonen, zie {{verlan}}. Als we het eens zijn welke labels in deze categorie vallen (je kunt mijn opsomming als een voorzet beschouwen) zouden we kunnen beginnen met de vormgeving aan te passen. In een aantal gevallen kan het label ook worden verhuisd naar de etymologiesectie. Soms lijkt me het voor de lezer prettiger om het direct bij de betekenis te vermelden, ongeveer op de manier waarop {{plurt|a}} en {{plurt|b}} worden gebruikt.
Voorstel 9: Onze labels zijn bijna altijd (ook) wikilinks, dus blauw. Gebruik van achtergrondkleuren geeft dan al snel problemen met het contrast en dus met de leesbaarheid. Dat is de reden waarom ik voor de etymologiesjablonen geen alleen een geel kader zonder haakjes gebruikt heb. We zouden hetzelfde ontwerpprincipe voor de echte contextlabels kunnen gebruiken en die van een groen kadertje kunnen voorzien. Het Wikimedia "huisstijlgroen" gebruiken we nog niet voor andere doelen.
Voorstel 4: een contextlabel heeft strikt gezien altijd betrekking op een betekenis, er kunnen nog meer betekenissen zijn zonder contextlabel of met een ander contextlabel. Als een woord in een bepaalde betekenis ook gebruikt wordt bij onderwerpen buiten het gebied dat het contextlabel aanduidt, zie ik drie mogelijkheden: (a) geen contextlabel gebruiken, omdat de betekenis niet specifiek genoeg is, (b) een ruimer contextlabel gebruiken dat wel alle gevallen omvat waarin de betekenis gebruikt wordt of (c) een tweede specifiek contextlabel toevoegen dat samen met het eerste precies al die gevallen omvat.
Voorstel 6: de uitleg die Romaine geeft is precies wat ik bedoel. Alexis Jazz heeft zeker gelijk dat die uitleg eenvoudiger hoort te zijn dan wat ik hier geschreven heb.
Voorstel 7: ik heb geen bezwaar tegen een hogere drempel, maar het lijkt me een praktische afspraak dat mensen die woorden binnen een mogelijke context met elkaar in verband willen brengen, {{-rel-}} gebruiken zolang een afgesproken drempel niet bereikt is in ten minste 1 taal. Nu is er een bescheiden wildgroei aan microcontexten en minicategorieën. Voor het Nederlands zijn we ondertussen de omvang van de meeste handwoordenboeken voorbij, dus de tijd is misschien wel rijp om een keer vast te stellen welke contexten voldoende substantieel zijn voor aparte labels en categorieën. En we kunnen met een scheef oog naar de Engelstalige en Franstalige wiktionary's kijken om te zien of we een belangrijk manco hebben.
Romaines opmerking over het documenteren wil ik graag steunen door het voorstel 10 te dopen. --MarcoSwart (overleg) 12 jan 2021 15:39 (CET)
MarcoSwart, Romaine: Ik ervaar de huidige voorstellen als een muur van tekst. Is het mogelijk om te beginnen met een kleiner voorstel? Iets wat makkelijker te behappen valt? - Alexis Jazz (overleg) 17 jan 2021 23:56 (CET)
Dat gevoel had ik ook, daarom heb ik het hieronder onder verschillende kopjes uitgesplitst. Romaine (overleg) 18 jan 2021 01:18 (CET)

Voorstel 1Bewerken

Mee bezig. Romaine (overleg) 16 jan 2021 13:30 (CET)

Ik heb de SISO-indeling bekeken, maar als ik daar de aanwezige contextlabels op plak krijg ik niet een optimaal overzicht van contextlabels. Ik heb daarom gegroepeerd op onderwerpen die in sterke mate verbonden zijn. Romaine (overleg) 16 jan 2021 15:15 (CET)
  • {{Bijbel}} - slechts één keer gebruikt, optie 1: meer invoegen, optie 2: schrappen
  • {{Bijbels}} - niet in gebruik, voorstel: schrappen
  • {{deponens}} - onduidelijk wat dit is, iemand?
  • {{familienaam}} - op meerdere manieren problematisch, o.a. twijfelachtig of familienamen in WikiWoordenboek passen. (Als iemand denkt van wel hoor ik graag waarom.) Maar daarnaast ook problematisch zoals te zien op de Vries en Konijnenberg.
  • {{logica}} - 6x gebruikt en mijn inziens niet geschikt als contextlabel, voorstel: schrappen
  • {{naam-f}} - problematisch op meerdere manieren, o.a. te zien op Martina, ik denk voor alsnog aan behouden, maar verbetering is dringend nodig
  • {{naam-m}} - problematisch op meerdere manieren, o.a. te zien op Augustus, ik denk voor alsnog aan behouden, maar verbetering is dringend nodig
  • {{naam-n}} - problematisch op meerdere manieren, o.a. te zien op Robin, ik denk voor alsnog aan behouden, maar verbetering is dringend nodig
  • {{natuur}} - te vaag en kleinschalig contextlabel, voorstel: schrappen
  • {{tax-d}} - onduidelijk hoe en wat, uitleg ontbreekt
  • {{tax-p}} - onduidelijk hoe en wat, uitleg ontbreekt
  • {{teken- en schrijfmateriaal}} - op een of andere manier vind ik dit een vreemde eend
  • {{versterkend voorvoegsel}} - dit is raar want onze voorvoegsels hebben een streepje zoals on-, aan-, etc, behalve deze groep...
  • {{vertrek}} - 2x gebruikt, mijn inziens een te kleinschalig contextlabel, voorstel: schrappen, alternatief: ombouwen tot contextlabel voor onderwerpen gerelateerd aan huizen (bv architectuur/bouwkunde) met duidelijke afbakening tot {{huishouden}}
Input gewenst! Romaine (overleg) 16 jan 2021 15:48 (CET)
Eens met het voorgaande, met de volgende uitzonderingen:
  • {{deponens}}en {{versterkend voorvoegsel}} zijn zinvolle labels, maar het zijn vooral grammaticale labels en strikt genomen geen contextlabels. Ze zouden beter kunnen worden behandeld als bijvoorbeeld {{ov}}. In het Nederlands vormen voorvoegsels een grammaticale categorie die van betekenis kan zijn bij de spelling van woorden. Daarnaast zijn er woorden die vaak als eerste lid van een samenstelling optreden, maar grammaticaal geen voorvoegsel zijn. Daar dient dit label voor. Afhankelijk van de reacties wil ik deze aanpassingen wel uitvoeren.
  • Ik heb de afgelopen jaren een paar discussies meegemaakt over hoe we om willen gaan met (verschillende soorten) namen: daar bestaan uiteenlopende opvattingen over. Het onderscheid tussen voornamen en familienamen is nogal cultuurafhankelijk, dus het lijkt me op voorhand vreemd om de een wel en de ander niet te beschrijven. In zijn algemeenheid geldt dat eigennamen in het Nederlands een meervoud, bezitsvorm en verkleinwoord kunnen hebben, de uitspraak en de afbreking vragen op kunnen roepen en er zinnig uitspraken over de herkomst zijn te doen. Het is misschien wel een idee om hier vergelijkbare oplossing te kiezen als bij de toponiemen: een algemeen label "persoonsnaam", waarbinnen we dan met een parameter verschillende typen kunnen onderscheiden.
  • Als we een contextlabel laten vervallen, lijkt het me zaak om het op de betreffende lemma's eerste te vervangen door het toepasselijke contextlabel dat niet vervalt of door de betreffende woorden onder {{-rel-}} met elkaar in verband te brengen. --MarcoSwart (overleg) 18 jan 2021 10:37 (CET)

Voorstel 2Bewerken

(van hierboven overgenomen)

Voorstel 2: De informatie uit groep f. en g. anders presenteren, niet via een contextlabel. Voor een deel is dit al het geval, de contextlabels onder f. staan tegenwoordig al vaak in de etymologiesectie, hier kunnen we misschien "etymologielabels" van maken. MarcoSwart (overleg) 11 jan 2021 12:45 (CET)
  • Voorstel 2: [herziening] Ik kan nog geen volmondig ja zeggen op dit voorstel, omdat ik de consequenties nog niet helemaal kan overzien. Laat ik het anders formuleren: ik denk dat als bepaalde "contextlabels" geen context bieden, maar eigenlijk gaan over de woordherkomst, lijken die me beter verplaatst worden naar de etymologiesectie. Ook moeten we dan stoppen met benoemen van deze labels als contextlabels en ik denk dat ze dan een iets ander uiterlijk moeten krijgen (bv andere kleur achtergrond en meer, géén goed uiterlijk volgens mij is zoals op menopauze). In de eerste plaats dienen we voor deze nieuwe groep samen te bepalen welke labels hier dan onder vallen, tevens vast te stellen wat het nieuwe uiterlijk moet worden en daarna om te bouwen. Goed voorbeelden van een onjuist contextlabel zijn volgens mij bv {{erfwoord}} en {{neologisme}}, want het geeft geen context van de betekenis maar van de woordherkomst. Laten we dit voorstel onder een apart kopje bespreken. Romaine (overleg) 12 jan 2021 11:30 (CET)

(einde overname)

Dit principe heb ik op WikiWoordenboek:Contextlabels opgenomen als eerste punt van de uitgangspunten. De vervolgstappen die nodig zijn: vaststelling welke labels geen contextlabel zijn maar een etymologielabel, een goede manier vinden om dit weer te geven op de nieuwe manier en vervolgens ombouwen. Romaine (overleg) 16 jan 2021 13:30 (CET)
Bij het nalopen van alle contextlabels ben ik een aantal tegengekomen die ik niet als contextlabel zie. Deze hebben ofwel betrekking op de uitspraak: heteroniem / klem, ofwel op de woordherkomst: afkorting / barbarisme / causatief / erfwoord / initiaalwoord / intensief / letterwoord / neologisme / samenkoppeling / tweeletterwoord / verkorting. Een andere rariteit die géén contextlabel is is die van palindroom. (Zie voor andere probleemgevallen onder kopjes Voorstel 1 en Voorstel 8.) Romaine (overleg) 16 jan 2021 15:26 (CET)

Voorstel 3Bewerken

(van hierboven overgenomen)

Voorstel 3: Als een lijstje zoals onder a. ook van belang is voor een vakgebied, geven we dat aan door de categorie van het lijstje ook als subcategorie van het vakgebied te vermelden. Maar de labels voor deze vakgebieden worden niet ook nog eens apart aan de omschrijving toegevoegd. Dus niet "(Dierkunde) (Zoogdieren)" MarcoSwart (overleg) 11 jan 2021 12:45 (CET)
  • Voorstel 3: [principes] Wanneer {{zoogdieren}} geplaatst is, is het voor iedereen evident dat het om dierkunde gaat. Expliciet ook nog {{dierkunde}} opnemen is dubbel en onnodig. Romaine (overleg) 12 jan 2021 11:30 (CET)

(einde overname)

Dit principe heb ik op WikiWoordenboek:Contextlabels opgenomen als derde punt van de uitgangspunten. Een volgende stap is dat de dubbele vermelding, bv "(dierkunde) (zoogdieren)" opgespoord wordt en een er van weggehaald wordt. Misschien is het ook zinvol om ergens een lijstje te maken met welke koepel-deelgebieden er zijn. Romaine (overleg) 16 jan 2021 13:30 (CET)

Voorstel 4Bewerken

(van hierboven overgenomen)

Voorstel 4: Als een betekenis niet specifiek is voor een vakgebied, maar in zijn gangbare betekenis ook in een vakgebied wordt gebruikt, krijgt het geen contextlabel. MarcoSwart (overleg) 11 jan 2021 12:45 (CET)
  • Voorstel 4: [principes] Hier zijn denk ik voorbeelden van nodig. In principe eens, maar onder voorbehoud, laat ik het anders formuleren: Ik denk voor alsnog dat een contextlabel alleen gebruikt dient te worden als een woord in zijn volledigheid gebruikt wordt in die context en niet ook nog eens buiten die context. Als een woord ook buiten die context gebruikt wordt is een tweede betekenis voor dat woord noodzakelijk. Romaine (overleg) 12 jan 2021 11:30 (CET)
Voorstel 4: een contextlabel heeft strikt gezien altijd betrekking op een betekenis, er kunnen nog meer betekenissen zijn zonder contextlabel of met een ander contextlabel. Als een woord in een bepaalde betekenis ook gebruikt wordt bij onderwerpen buiten het gebied dat het contextlabel aanduidt, zie ik drie mogelijkheden: (a) geen contextlabel gebruiken, omdat de betekenis niet specifiek genoeg is, (b) een ruimer contextlabel gebruiken dat wel alle gevallen omvat waarin de betekenis gebruikt wordt of (c) een tweede specifiek contextlabel toevoegen dat samen met het eerste precies al die gevallen omvat. MarcoSwart (overleg) 12 jan 2021 15:39 (CET)

(einde overname)

Dit principe heb ik op WikiWoordenboek:Contextlabels opgenomen als tweede punt van de uitgangspunten. Mochten we daadwerkelijk casussen tegenkomen waarbij dit misgegaan is, is het wellicht handig om dit te bespreken. Sowieso zou het denk ik handig zijn als we een of meerdere voorbeelden zouden hebben om het te verduidelijken. Iemand een suggestie? Romaine (overleg) 16 jan 2021 13:30 (CET)

Voorstel 5Bewerken

(van hierboven overgenomen)

Voorstel 5: Als bij c. of d. een meer algemeen label van toepassing is, worden er geen specifiekere labels voor dezelfde betekenis toegevoegd. Dus niet "(Medisch) {Tandheelkunde)": als de betekenis breder in de geneeskunde wordt gebruikt, is het tweede label niet nodig en als het een specifiek tandheelkundige term is, kunnen we het eerste label weglaten. MarcoSwart (overleg) 11 jan 2021 12:45 (CET)
  • Voorstel 5: [principes] Eens. Romaine (overleg) 12 jan 2021 11:30 (CET)

(einde overname)

Dit principe heb ik op WikiWoordenboek:Contextlabels opgenomen als derde punt van de uitgangspunten. Een volgende stap is dat de dubbele vermelding, bv "(medisch) (tandheelkunde)" opgespoord wordt en een er van weggehaald wordt. Misschien is het ook zinvol om ergens een lijstje te maken met welke koepel-deelgebieden er zijn. Romaine (overleg) 16 jan 2021 13:30 (CET)

Voorstel 6Bewerken

Doel: afbakening van hoofdgebieden/deelgebieden, evenals naast elkaar liggende gebieden, beschrijven op sjabloonpagina's.
(van hierboven overgenomen)

Voorstel 6: De sjablonen voor de labels a.-e. krijgen een iets preciezere omschrijving van de gevallen waarin ze gebruikt moeten worden. In een aantal gevallen is een soort mengvorm van a. en d. ontstaan. In die gevallen lijkt het me nuttig om een keus te maken of het in twee contextlabels te splitsen. MarcoSwart (overleg) 11 jan 2021 12:45 (CET)
  • Voorstel 6: [principes] Ik twijfel of ik snap wat je bedoelt. Als je bedoelt dat er op de sjabloonpagina uitleg komt waarvoor de labels bedoeld zijn lijkt me dat prima. Voor bepaalde onderwerpen lijkt me dat zeker zinvol, denk bv aan {{transport}} en {{verkeer}}. Idem voor koepel/deelbegrip, bv {{dierkunde}} en {{zoogdieren}}. Romaine (overleg) 12 jan 2021 11:30 (CET)
Voorstel 6: de uitleg die Romaine geeft is precies wat ik bedoel. Alexis Jazz heeft zeker gelijk dat die uitleg eenvoudiger hoort te zijn dan wat ik hier geschreven heb. MarcoSwart (overleg) 12 jan 2021 15:39 (CET)

(einde overname)

Zoals ik hierboven al vermeldde is het wellicht een idee om hiervan een schema/overzicht te maken. Romaine (overleg) 16 jan 2021 13:30 (CET)

Voorstel 7Bewerken

(van hierboven overgenomen)

Voorstel 7: Bij erg specifieke labels die slechts voor een handvol betekenissen worden gebruikt, lijkt het me doelmatiger om die verbanden gewoon onder "{{-rel-}} op de betreffende woorden weer te geven. Mijn vuistregel zou zijn dat pas wanneer er meer dan 7 woorden op die manier met elkaar in verband moeten worden gebracht, een contextlabel op zijn plaats kan zijn. MarcoSwart (overleg) 11 jan 2021 12:45 (CET)
  • Voorstel 7: [principes] Eens. Twee dingen: 7 vind ik veel te weinig eigenlijk, maar het gaat hier wel om het aantal woorden dat er bestaat voor een taal ongeacht of die allemaal al aangemaakt zijn in WikiWoordenboek of niet. Romaine (overleg) 12 jan 2021 11:30 (CET)
Voorstel 7: ik heb geen bezwaar tegen een hogere drempel, maar het lijkt me een praktische afspraak dat mensen die woorden binnen een mogelijke context met elkaar in verband willen brengen, {{-rel-}} gebruiken zolang een afgesproken drempel niet bereikt is in ten minste 1 taal. Nu is er een bescheiden wildgroei aan microcontexten en minicategorieën. Voor het Nederlands zijn we ondertussen de omvang van de meeste handwoordenboeken voorbij, dus de tijd is misschien wel rijp om een keer vast te stellen welke contexten voldoende substantieel zijn voor aparte labels en categorieën. En we kunnen met een scheef oog naar de Engelstalige en Franstalige wiktionary's kijken om te zien of we een belangrijk manco hebben. MarcoSwart (overleg) 12 jan 2021 15:39 (CET)

(einde overname)

Laten we het praktisch bekijken en de probleemgevallen specifiek benoemen en die dan bespreken. Romaine (overleg) 16 jan 2021 13:30 (CET)

Voorstel 8Bewerken

(van hierboven overgenomen)

Als je kijkt naar b.v. Rijn dan zie je "(toponiem: rivier) één van de langste en belangrijkste rivieren van Europa". Kijk je naar schildpad dan zie je "(reptielen) een reptiel waarvan het lichaam omsloten wordt door een verhard rug- en buikschild". Dat is dus dubbele informatie. - Alexis Jazz (overleg) 12 jan 2021 10:43 (CET)
Of een contextlabel "dubbel" is met de betekenis doet er denk ik niet zo toe. Wat er volgens mij wel toe doet is de vraag of een contextlabel daadwerkelijk context geeft. In het voorbeeld van de Rijn denk ik dat het contextlabel rivier géén context biedt. Wat wel context zou geven is als die het contextlabel toponiem zouden krijgen. Tegelijkertijd hangt er wel een categorie ook aan. Ik denk daarom dat we voor rivieren dus beter het contextlabel toponiem er voor kunnen plaatsen, maar wél de specifieke categorie voor de rivier. Dus het contextlabel kan blijven, maar toont dan een ander label. Er zal dan gecheckt moeten worden dat nergens in de artikelen dit label samen met een apart label toponiem gebruikt is.
Wat je dubbel noemt zie ik ook terug op Luxemburg:
  1. (toponiem: land) een land in Europa, omgeven door Frankrijk, België en Duitsland
  2. (toponiem) de hoofdstad van het Groothertogdom Luxemburg
  3. (toponiem: provincie) een provincie in Wallonië (België)
Ik denk dat we de dubbele punt + land/provincie beter kunnen weghalen, maar ook hier de categorisatie kunnen behouden. Laten we dit voorstel 8 noemen. Romaine (overleg) 12 jan 2021 11:41 (CET)

(einde overname)

Ik zie verder geen bezwaar om de labels van de toponiemen aan te passen, waardoor ze niet meer dubbel zijn en daadwerkelijk een context beschrijven.
Voor de labels rondom diersoorten denk ik dat het voorbeeld van de reptielen niet zo erg is, tenzij het beter gevonden worden om alles onder dierkunde te gooien (en dat lijkt mij een slecht idee). Ik stel voor dat we de hoofdgroepen van amfibieën, buikpotigen (slakken), insecten, reptielen, vissen, vogels, weekdieren, wormen en zoogdieren gewoon zo houden en dat we dat als de maximale diepte aanhouden voor de onderverdeling van de dierkunde. Dat bekent dat we andere contextlabels voor dieren gaan schrappen. Voorbeelden die dus anders worden:
  • beer: (roofdieren) een groot viervoetig zoogdier uit de familie Ursidae van de roofdieren
  • ijsbeer: (beer) Ursus maritimus, een grote witte beer die in de poolstreken leeft
  • inktvis: (koppotigen) een koppotig weekdier met vangarmen dat een inktachtig vocht afscheidt ter verdediging
  • koala: (buideldieren) Phascolarctos cinereus, een Australisch buideldier
  • koningsmantel: (vlinders) een dagvlinder uit de Nymphalidae-familie
  • leeuw: (katachtigen) Panthera leo, een groot katachtig roofdier met lange manen
  • mossel: (tweekleppigen) Mytilus edulis, een eetbaar tweekleppig schelpdier
  • muis: (knaagdieren) klein knaagdier, meestal van het geslacht Mus, met spitse snuit, grote oren en ogen en een lange, bijna onbehaarde staart
  • otter: (marterachtigen) Lutra lutra, een marterachtige uit het geslacht Lutra, met zwempoten en een donkere dichte bruine vacht
  • zwaardwalvis: (walvissen) Orcinus orca, een soort van walvis, vrij gedrongen van bouw en een opvallende rugvin
Verder lijkt me {{nematoden}} dubbel met {{wormen}}, heeft {{zeeroofdieren}} een te kleine omvang, en {{spinachtigen}} kan denk ik beter omgezet worden naar geleedpotigen.
Ook denk ik dat {{dag}} op bv woensdag onnodig specifiek is. Romaine (overleg) 16 jan 2021 13:30 (CET)
  • Bij de biologische eigennamen moeten we misschien wat nadrukkelijker een keus maken. Er waren altijd al wel taxonomische discussies, maar de genomica leidt tot vrij ingrijpende veranderingen. Ik vrees dat er niet meer zoiets bestaat als "de" onderverdeling van de dierkunde. Is het de taak van een woordenboek om de laatste stand in die discussie weer te geven? Of volgen we bewust een meer traditionele indeling die niet zozeer de genetische waarheid, maar de beleving van de taalgebruiker weerspiegelt? Wat mij betreft gebruiken we consequent {{species}} om aan te sluiten bij het eerste en de contextlabels voor het tweede. Ze dienen dus vooral een lexicografisch doel, niet een taxonomisch. In feite komt dat dicht bij wat Romaine voorstelt. De genoemde labels dekken alleen niet de volledige traditionele indeling af, dat geldt alleen voor de gewervelde dieren. Ik zou daarom in ieder geval het label "ongewervelden" toevoegen als achtervang. Als we "buikpotigen (slakken)" binnen de weekdieren zinvol vinden, lijken "knaagdieren" en "walvissen" mij dat binnen de zoogdieren ook, net als "vlinders" bij de insecten. Laten we ook een beetje kijken naar het mogelijke aantal namen in een categorie: we houden de traditionele hoofdindeling aan daarbinnen kunnen ook de diepste traditionele taxons een eigen label krijgen als we meer dan 7 verschillende soorten (of namen voor subtaxons) hebben beschreven. Opnieuw: dat aantal is voor mij niet heilig, het mag ook een hoger aantal zijn. Het is vooral nuttig dat we mensen die een kleiner aantal pagina's aan elkaar willen relateren kunnen vertellen wat ze moeten doen. Tot het afgesproken aantal lijkt een lijstje onder {{-rel-}} mij een prima alternatief. --MarcoSwart (overleg) 18 jan 2021 11:25 (CET)

Voorstel 9Bewerken

(van hierboven overgenomen)

Voorstel 9: Onze labels zijn bijna altijd (ook) wikilinks, dus blauw. Gebruik van achtergrondkleuren geeft dan al snel problemen met het contrast en dus met de leesbaarheid. Dat is de reden waarom ik voor de etymologiesjablonen geen alleen een geel kader zonder haakjes gebruikt heb. We zouden hetzelfde ontwerpprincipe voor de echte contextlabels kunnen gebruiken en die van een groen kadertje kunnen voorzien. Het Wikimedia "huisstijlgroen" gebruiken we nog niet voor andere doelen. MarcoSwart (overleg) 12 jan 2021 15:39 (CET)

(einde overname)

Dit lijkt mij wat dubbel met voorstel 2: de creatie van etymologielabels. Ik heb een enkele plek gezien waarbij onder het kopje Woordherkomst een soort label tussen haakjes stond en cursief, dat vond ik er niet lekker uitzien. Romaine (overleg) 16 jan 2021 13:30 (CET)

Voorstel 10Bewerken

(van hierboven overgenomen)

Verder denk ik dat we de regels en principes rondom contextlabels moeten gaan documenteren op WikiWoordenboek:Contextlabels. Romaine (overleg) 12 jan 2021 11:30 (CET)
Romaines opmerking over het documenteren wil ik graag steunen door het voorstel 10 te dopen. --MarcoSwart (overleg) 12 jan 2021 15:39 (CET)

(einde overname)

Ik heb nu een eerste versie van de pagina aangemaakt op WikiWoordenboek:Contextlabels. Als er dingen ontbreken, onduidelijk zijn of niet kloppen hoor ik het graag. Romaine (overleg) 16 jan 2021 13:30 (CET)

Tech News: 2021-02Bewerken

11 jan 2021 16:42 (CET)

Tech News: 2021-03Bewerken

18 jan 2021 17:10 (CET)