tijd

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  tijd    (hulp, bestand)
• IPA:
  • (Noord-Nederland): /tɛɪ̯t/
  • (Vlaanderen, Brabant): /tɛːt/
  • (Limburg): /tɛɪ̯d/

Woordafbreking

• tijd

Woordherkomst en -opbouw

afkomstig van: Middelnederlands: tijt Oudnederlands: tīt Germaans: *tīmô Indo-Europees: *dī-

Verwant in Germaans: West: Engels: time (Angelsaksisch: tīma), Fries: tiid (Oudfries: tīd) Noord: Zweeds: timme, Deens/Noors: time (Oudnoors: tími), IJslands: tími

	enkelvoud	meervoud
naamwoord	tijd	tijden
verkleinwoord	tijdje	tijdjes

Zelfstandig naamwoord

tijd m

1. de onstuitbare gang der dingen van toekomst door het heden naar het verleden

   Doorheen de tijd heeft de aarde al heel wat evoluties meegemaakt.

Hyponiemen

altijd arbeidstijd atoomtijd bedrijfstijd belichtingstijd bladtijd blessuretijd bloedingstijd bloktijd borreltijd bouwtijd broedtijd bronstijd bronsttijd computertijd crisistijd cyclustijd deeltijd doorlooptijd draagtijd

droomtijd eigentijd eindtijd examentijd generatietijd halfwaardetijd halveringstijd heremetijd hooitijd ijstijd ijzertijd incubatietijd indertijd inlooptijd introductietijd kermistijd kersentijd kersttijd kindertijd kleretijd

koffietijd komkommertijd kopertijd kraamtijd latentietijd leeftijd leertijd levenstijd looptijd maaltijd mettertijd middelbareschooltijd oertijd omlooptijd oogsttijd oorlogstijd openingstijd overtijd paaitijd paartijd

paastijd periodetijd plantagetijd proeftijd pruikentijd pubertijd reactietijd regentijd retentietijd rijtijd rotatietijd rottijd ruimte-tijd ruimtetijd rusttijd schooltijd slaaptijd spertijd standaardtijd steentijd studententijd

supertijd systeemtijd tegelijkertijd tezelfdertijd toentertijd tussentijd vakantietijd verwerkingstijd vibratietijd voltijd voorbereidingstijd voortplantingstijd wandeltijd wereldtijd werktijd wintertijd zaaitijd zendtijd zoektijd zomertijd zwermtijd

Afgeleide begrippen

tijdbank tijdbesteding tijdbom tijddomein tijdeenheid tijdelijk tijdeloos tijdfactor tijdgeest tijdgenoot

tijdig tijding tijdkring tijdloos tijdmachine tijdmechanisme tijdmeter tijdpad tijdperk tijdplan

tijdregeling tijdregistratie tijdreis tijdrekening tijdrijden tijdrit tijdrovend tijdruimte tijdsbesteding tijdsblok

tijdschakelaar tijdschema tijdschrift tijdsdruk tijdsduur tijdseenheid tijdsgewricht tijdsindeling tijdsinterval tijdsinvariant

tijdslimiet tijdslogica tijdspanne tijdsruimte tijdsspanne tijdstip tijdstroom tijdsverloop tijdvak tijdverlies tijdvers

• op tijd

Verwante begrippen

• m: destijds, ten tijde van, te allen tijde
• v: te zijner tijd, toentertijd
• tijdelijk, tijdig; tijdsduur, tijdstip, tijdvak

eenheden van tijd in het Nederlands (nld)
yoctoseconde • zeptoseconde • attoseconde • femtoseconde • picoseconde • nanoseconde • microseconde • milliseconde • centiseconde • deciseconde • seconde • decaseconde • hectoseconde • kiloseconde • megaseconde • gigaseconde • teraseconde • petaseconde • exaseconde • zettaseconde • yottaseconde
seconde • minuut • kwartier • uur • dag / etmaal / nychthemeron • week • decade • maand / maanmaand • kwartaal / trimester / jaargetijde / seizoen • tertaal • semester • jaar / annum • lustrum • decennium • generatie • eeuw / hectoannum • millennium / kiloannum • mega-annum • giga-annum

Uitdrukkingen en gezegden

• er zit een mooie tijd aan te komen

Vertalingen

    1. de onstuitbare gang der dingen van toekomst door het heden naar het verleden   

Afrikaans: tyd (af) Deens: tid (da) Duits: Zeit (de) v Egyptisch: rk m Engels: time (en) Esperanto: tempo (eo) Frans: temps (fr) m Fries: tiid (fy) Grieks: χρόνος (el) m (chrónos) Italiaans: tempo (it) Lezgi: вахт Noors: tid (no) g

Nynorsk: tid (nn) v Papiamento: tempu Perzisch: موقع (fa) Pools: czas (pl) m Russisch: время (ru) o (vrémja) Spaans: tiempo (es) Tabassaran: вахт Vietnamees: thời gian (vi), thời (vi) Xhosa: ixesha 5

    er zit een mooie tijd aan te komen   

Duits: es steht eine schöne Zeit bevor

Bijwoord

tijd

1. bijwoordelijk deel van een scheidbaar werkwoord

   tijdrekken: Je zit alleen maar tijd te rekken.

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.